Ana içeriğe dön

RBST

Robusta - Robotik ve Ajan Temelli Süreç Otomasyonu


RPA'in sınırlarını ve yapay zekâ ajanlarının rolünü ölçerek öğrenin; Robusta GO ile uçtan uca hibrit bir kurumsal süreç otomasyonu geliştirin.

Bu ders hakkında

Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) kurumsal dünyada son on yılın en hızlı yayılan otomasyon teknolojisi oldu: API'si olmayan sistemleri ekran seviyesinden birbirine bağladı, tekrarlayan işi insandan aldı. Ama bir sınırı var — kural yazılamayan yerde durur. Serbest metin bir e-posta, standart dışı bir fatura, bağlam gerektiren bir karar klasik robotu anında çökertir.

Bu ders tam olarak o sınırın üzerine kurulu. Dönem boyunca kopuk örnekler yerine tek bir gerçek kurumsal süreç adım adım inşa edilir: ACME INC firmasının sipariş kabul ve sipariş girişi süreci. Önce süreç deterministik RPA ile kurulur ve çalışır. Sonra aynı sürecin önüne serbest metin e-postalar konur ve süreç öğrencinin gözü önünde, ölçülerek çöker. Ardından yapay zekâ ajanları devreye girer, kırılan yer onarılır ve aynı 20 e-posta üzerinde doğruluk yeniden ölçülür. Dersin ana tezi — "RPA kas, ajan beyin" — slaytta iddia edilmez; öğrencinin kendi topladığı sayılarla kanıtlanır.

Dönemin son bölümünde hibrit mimari, güvenlik bariyerleri, insan onay döngüsü (human-in-the-loop) ve ROI analizi işlenir. Öğrenci dönem sonunda elinde çalışan, uçtan uca hibrit bir otomasyonla ve hangi işe RPA, hangi işe ajan konacağını gerekçelendirebilen bir karar matrisiyle çıkar.

Dersin dramatik yapısı

  • I. Kas (Hafta 1–5): Deterministik RPA inşa edilir. Süreç çalışır.
  • II. Kırılma (Hafta 6): Süreç serbest metinle karşılaşır ve çöker. Ölçülmüş başarısızlık.
  • III. Beyin (Hafta 7–9): LLM ve ajanlar tanıtılır; kırılan yer onarılır — maliyeti ve varyansı ölçülerek.
  • IV. Birleşme (Hafta 10–13): Hibrit mimari, güvenlik, insan onayı, ROI. Mühendislik disiplini.
  • V. Kanıt (Hafta 14–15): Proje sunumları ve yarıyıl sonu sınavı.

Neler öğreneceksiniz

  • Temel RPA kavramlarını bilmek, açıklamak ve uygulamak
  • Klasik iş akışı, RPA ve ajan temelli otomasyon (APA) arasındaki mimari ve operasyonel farkları analiz etmek
  • Yapay zekâ ajanlarının tek başına çalışamayacağı sınırları ve RPA entegrasyonunun neden zorunlu olduğunu açıklamak
  • Determinizm, maliyet, hız, ölçeklenebilirlik ve halüsinasyon kriterleriyle stratejik teknoloji seçim matrisi kurmak
  • Bir RPA süreci içinden bilişsel karar mekanizması olarak yapay zekâ modelini/ajanını tetiklemek
  • İnsan onay döngüsü (HITL) ve güvenlik bariyerleri içeren hibrit mimariler tasarlamak

Haftalık akış

  1. Otomasyonun evrimi: klasik iş akışından RPA'e
  2. RPA temelleri ve mimari: determinizm, robot türleri, süreç anatomisi
  3. Arayüz otomasyonu: web ve Excel, kırılgan ve dayanıklı seçiciler
  4. Masaüstü uygulamaları ve hata yönetimi: iş/sistem hatası ayrımı, retry, idempotency
  5. Kurumsal RPA orkestrasyonu: Orchestrator, kuyruk mimarisi, Dispatcher–Performer
  6. RPA ne zaman sınıfta kalır? Kırılma haftası — ölçülmüş başarısızlık
  7. Yapay zekâ ajanlarına giriş: muhakeme, otonomi, araç kullanımı (tool calling)
  8. Büyük birleşme: RPA + AI Agent — beyin ve kas bir arada
  9. Stratejik karar matrisi: neden her işi ajan yapmaz?
  10. Hibrit uygulamalar I: bilişsel sınıflandırma
  11. Hibrit uygulamalar II: yapılandırılmamış verinin işlenmesi ve doğrulanması
  12. Güvenlik ve insan karar döngüsü: prompt injection, yetki sınırı, denetim izi
  13. Gerçek hayat senaryoları ve ROI analizi
  14. Dönem sonu proje sunumları

Ders formatı

Haftalık 3 saat: 1,5 saat teori + 1,5 saat laboratuvar. Her laboratuvar yazılı öğrenci rehberiyle yürütülür ve haftalık bir teslimle kapanır. Tüm laboratuvar uygulamaları Robusta GO üzerinde yapılır; kurumsal orkestrasyon Hafta 5'te Robusta Enterprise RPA demosuyla gösterilir.

Değerlendirme

Faaliyet Ağırlık Teslim
Ödev 1 — Deterministik RPA süreci %20 Hafta 6 sonu
Ödev 2 — Hibrit süreç (RPA + LLM) %20 Hafta 12 sonu
Dönem projesi — Uçtan uca hibrit otomasyon %30 Hafta 14 sonu
Yarıyıl sonu sınavı %30 Hafta 15

Ön koşullar

Akademik ön koşul

Programlamaya Giriş, Temel Programlama ve Veri Yapıları ve Algoritmalar derslerini başarıyla tamamlamış olmak; ya da veri yapıları, algoritmalar ve betik (scripting) yazımı konularında bilgi sahibi olmak.

Beklenen teknik hazırlık

  • Temel programlama mantığı: değişken, koşul, döngü, fonksiyon
  • JavaScript veya Python ile kısa betik yazabilme (dersteki veri dönüşüm adımları için)
  • Excel ile temel çalışma: sayfa, sütun, formül, filtreleme
  • JSON veri formatını okuyabilme (ders içinde ayrıca anlatılır)
  • Windows işletim sistemine hâkimiyet

Yapay zekâ, makine öğrenmesi veya RPA konularında ön bilgi gerekmez. Bu konular derste sıfırdan işlenir.

Donanım ve yazılım

  • Windows 10/11 çalışan bir bilgisayar (en az 8 GB RAM önerilir). Robusta GO masaüstü otomasyonu yaptığı için sanal makine ya da ortak laboratuvar bilgisayarı da kabul edilir; macOS/Linux tek başına yeterli değildir.
  • Robusta GO — kurulumu Hafta 1 laboratuvarında birlikte yapılır, lisans ders kapsamında sağlanır.
  • Microsoft Excel (veya uyumlu bir tablolama uygulaması)
  • Ücretsiz bir LLM API anahtarı — Hafta 7'den itibaren gerekir. Google Gemini veya Groq ücretsiz katmanı ders için yeterlidir; anahtar alma adımları laboratuvarda gösterilir. Öğrenciye herhangi bir ücret çıkmaz.
  • Ders laboratuvarlarında kullanılacak ACME Sipariş Portalı, örnek veri dosyaları ve e-posta seti ders materyali olarak sağlanır.

Eğitmen

Yusuf Atalan

Robusta'da ürün ve teknoloji tarafında görev alıyor; robotik süreç otomasyonu ve ajan temelli otomasyon çözümlerinin kurumsal ölçekte hayata geçirilmesi üzerine çalışıyor. Bu ders, sahadaki gerçek uygulama deneyiminin — hangi otomasyonun çalıştığının, hangisinin neden çöktüğünün — akademik bir çerçeveye oturtulmuş hâlidir.

Sıkça sorulan sorular

RPA veya yapay zekâ hakkında hiçbir şey bilmiyorum. Bu dersi alabilir miyim?

Evet. Ders bu iki konuyu da sıfırdan anlatır. Sizden beklenen tek şey programlama temeli: değişken, koşul, döngü ve kısa bir betik yazabilme. Gerisi haftalık olarak ve uygulamalı biçimde kurulur.

Ders hangi yazılımla işleniyor? Ücret ödemem gerekir mi?

Tüm laboratuvarlar Robusta GO ile yapılır ve lisans ders kapsamında sağlanır. Yapay zekâ tarafında ücretsiz API katmanları (Google Gemini / OpenAI / Antrophic) kullanılır. Ders boyunca herhangi bir ödeme yapmanız gerekmez.

Mac veya Linux bilgisayarım var. Yeterli mi?

Robusta GO masaüstü ve arayüz otomasyonu yaptığı için Windows ortamı gerekir. Mac kullanıyorsanız Parallels/VMware/Boot Camp gibi bir Windows sanal makinesi ya da üniversite laboratuvarındaki bir Windows bilgisayar sorunsuz çalışır. Kurulumu Hafta 1 laboratuvarında birlikte yapıyoruz.

Her hafta ayrı bir örnek mi yapıyoruz?

Hayır — dersin en belirleyici tasarım tercihi bu. Dönem boyunca tek bir kurumsal süreç (ACME INC sipariş kabul süreci) üzerine her hafta bir katman eklenir. Hafta 3'te kurduğunuz web otomasyonunu Hafta 8'de yapay zekâ katmanına bağlarsınız. Dönem sonunda elinizde parça parça örnekler değil, çalışan uçtan uca bir sistem olur.

"Kırılma haftası" ne demek?

Hafta 6'da, ilk beş haftada kurduğunuz süreç serbest metin e-postalarla karşılaşır ve çalışmayı bırakır. Bunu size anlatmıyoruz — kendi robotunuzun doğruluk oranını ölçüyorsunuz. Hafta 8'de aynı 20 e-posta yapay zekâ ile yeniden işlenir ve iki ölçüm karşılaştırılır. "Yapay zekâ gerekli" sonucuna kendi verinizle varırsınız; Hafta 9'da ise ters yönde ölçüm yapıp "her işe yapay zekâ konmaz" sonucuna yine kendi verinizle varırsınız.

Yapay zekâ modeli eğitmemiz gerekecek mi?

Hayır. Ders model eğitimi değil, hazır modellerin kurumsal bir sürecin içine mühendislik disipliniyle yerleştirilmesi üzerinedir: şemalı çıktı, doğrulama katmanı, güven eşiği, fallback yolu, maliyet ve güvenlik. Makine öğrenmesi matematiği bu dersin kapsamında değildir.

Ödevlerde ve projede kendi süreçlerimi seçebilir miyim?

Evet, hatta tercih edilen budur. Staj yerinizden, aile şirketinizden ya da üniversitenin idari süreçlerinden gerçek bir iş seçebilirsiniz. Uygun bir süreç bulamayanlar için hazır veri setleriyle birlikte bir vaka havuzu sunulur.

Derse katılamadığım hafta ne yapmalıyım?

Her laboratuvarın yazılı öğrenci rehberi yayımlanır; adımlar tek tek takip edilebilir. Ancak süreç kümülatif ilerlediği için bir haftayı atlamak sonraki haftanın başlangıç noktasını eksik bırakır — kaçırılan laboratuvarın bir sonraki derse kadar tamamlanması önerilir. Ayrıca derslerde yoklama takip edilecek ve dersler sırasında lab uygulaması yapılacaktır.

Bu ders mezuniyet sonrası ne işime yarar?

RPA ve ajan temelli otomasyon, kurumların otomasyon ekiplerinde en çok aranan beceri alanlarından biri. Dersten çıkarken elinizde çalışan bir hibrit otomasyon projesi, ölçüm tablolarınız ve bir teknoloji seçim gerekçeniz olur — bunlar portfolyoda doğrudan gösterilebilir çıktılardır. Dersi başarılı olarak tamamlayan öğrencilere ayrıca Robusta Akademi'den kurs bitirme sertifikası verilecektir.

  1. Ders Numarası

    MTH_2627_61
  2. Derslerin Başlangıcı

  3. Derslerin Sonu

  4. Tahmini Çaba

    03:00
Kaydol